डेहराडून : उत्तराखंडमधील ज्योतिर्मठ येथील शंकराचार्य स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद सरस्वती गेल्या काही दिवसांपासून चर्चेत आहेत. दरम्यान, अलाहाबाद जिल्हा न्यायालयाच्या विशेष पोक्सो न्यायालयाने अविमुक्तेश्वरानंद आणि त्यांच्या शिष्याविरुद्ध बाल लैंगिक शोषणाचा गुन्हा दाखल करण्याचे आदेश दिले आहेत. आशुतोष ब्रह्मचारी यांनी दाखल केलेल्या याचिकेवर सुनावणी करताना न्यायालयाने हा आदेश दिला आहे.
तथापि, स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद यांनी वाद निर्माण करण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. मग ती राम मंदिर प्राण प्रतिष्ठा समारंभातून गैरहजर राहण्याची त्यांची विधाने असोत, राहुल गांधींचे समर्थन आणि निषेध करणारी त्यांची विधाने असोत, अखिलेश यादव यांची माफी असोत किंवा उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्याशी त्यांची चर्चा असोत.
चला स्वामी अविमुक्तेश्वरानंदांबद्दल अधिक जाणून घेऊ. उमाशंकर पांडे यांनी प्रतापगड येथील त्यांच्या गावात सहावीपर्यंत शिक्षण घेतले. त्यानंतर, त्यांच्या वडिलांनी त्यांची तीक्ष्ण बुद्धिमत्ता ओळखून त्यांना एका खाजगी शाळेत पाठवले.
त्यांना परदेशात शिक्षणासाठी पाठवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. दरम्यान, ते गुजरातला गेले. तिथे त्यांची भेट गुजरातमधील काशी मंदिरात राहणारे राम चैतन्य यांच्याशी झाली. पंडित रामसुमेर अनेकदा त्यांच्यासोबत आध्यात्मिक प्रवचनासाठी मंदिरात जात असत. एकदा, ते उमाशंकर यांनाही मंदिरात घेऊन गेले, जिथे ते अनेक दिवस राहिले. त्यानंतर त्यांनी त्यांचा मुलगा उमाशंकर यांना राम चैतन्य यांच्यासोबत सोडले. तिथे असताना, उमाशंकर यांनी धार्मिक कार्ये, विधी आणि अभ्यास सुरू केला.
राम चैतन्य हे स्वामी करपात्री जी महाराजांचे शिष्य होते. त्यांना धर्म आणि राजकारण या दोन्ही गोष्टींमध्ये खूप रस होता. राम चैतन्य यांनीच उमाशंकर यांना संस्कृतीचा अभ्यास करण्यास प्रेरित केले आणि त्यानंतर ते संपूर्णानंद संस्कृत महाविद्यालयात शिक्षण घेण्यासाठी काशीला आले. तिथे त्यांनी संस्कृत व्याकरण, उपनिषदे, आयुर्वेद आणि धार्मिक ग्रंथांचे सखोल शिक्षण घेतले. नंतर त्यांनी विद्यापीठातून शास्त्री आणि आचार्य या पदव्या मिळवल्या.
या काळात उमाशंकर पांडे यांचा राजकारणात सहभागही समोर आला. असे म्हटले जाते की त्यांच्या शिक्षणादरम्यान ते अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदच्या संपर्कात आले. १९९० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात ते विद्यार्थी राजकारणात खूप सक्रिय होते. काशीमध्येच उमाशंकर यांची स्वामी स्वरूपानंद सरस्वती यांची भेट झाली. २००० मध्ये त्यांनी स्वामी स्वरूपानंद सरस्वती यांच्याकडून दीक्षा घेतली आणि त्यांचे शिष्य झाले. उमाशंकर पांडे यांचे ते स्वामी अवमुक्तेश्वरानंद झाले.
